شناخت از خود و آگاهی از خویشتن شرط لازم و ضروری تعاملات انسانی است. بخش مهمی از رشد شخصیت ما در گرو دریافت هر چه واقعی تر از خویش است . خویشتن شالوده و اساس تمامی رفتارهاست و مدیریت خود در مرحله اول به خود آگاهی وابسته است.

    اگر باید خود را بشناسیم چه چیزی را باید بشناسیم . من که هستم؟ فرزند جه کسی؟ در کجا به دنیا آمده ام؟ تحصیلات و تجربیاتم چیست؟ و جنبه هایی از این قبیل هر چند درباره من است و بخشی از من را توصیف میکند اما خود آگاهی مستلزم آگاهی از جنبه هایی به مراتب عمیق تر از آن است .

    مفاهیمی چون : ارزش های من چیست؟ و در عمل چه ارزش هایی را  پاس می دارم ؟ چگونه فکر می کنم؟ واقعیت ها راچگونه می بینم؟ از انبوه گسترده و متنوع اطلاعات چگونه گزینش می کنم؟ بر چه مبنایی اطلاعاتم را پردازش می کنم؟ فکر احساس شهود و ادراک هر یک در این میان چه جایگاهی دارند؟ چه چیزهایی من را ناراحت می کند؟ از چه چیزهایی می ترسم؟ چه موقع نگران می شوم؟ودر چه شریطی دچار اظطراب می شوم؟ در هریک از این وضعیت ها چگونه رفتار می کنم؟ با ابهام وپیچیده گی ها چگونه کنار می آیم؟ تعارضات را چگونه اداره می کنم؟ چگونه انتقاد می کنم؟ و در زمانی که مورد انتقاد قرار می گیرم جه واکنشی نشان می دهم؟شخص انتقاد کننده تا چه میزان نوع واکنش من را تغییر می دهد؟ بین علاقه و احترام چه رابطه ای بر قرار کرده ام؟ تنها کسانی مورد احترام من هستند که مورد علاقه من هستند یا دایره احترام من فراتر از گستره علایق من است؟ چه چیزهایی من را به شوق می آورد؟ و در چه وضعیتی احساس کسالت وافسردگی می کنم؟دیگران را چگونه می بینم؟ پدیده ها را چطور؟تا چه حد قادر به درک احساسات هیجانات و عواطف دیگران هستم؟ واکنش من در مواجهه با احساسات و عواطف دیگران چگونه است؟ با رنج دیگران چه نسبتی دارم؟وبا موفقیت هایشان چطور؟ توقعات وانتظارات من از دیگران چیست؟ از توقعات و انتظارات دیگران چگونه و به چه میزان و چه وقت آگاه می شوم؟بزرگترین اشتباهات من در زندگی در چه وضعیت هایی اتفاق افتاده است؟ و بزرگترین موفقیت ها؟زندگی را چگونه می بینم؟ مرگ را چگونه؟......و بسیاری سوالات از این قبیل که می تواند جنبه هایی دیگر از من را ترسیم کند. که بدون شناخت عمیق دقیق و صادقانه آن ها قادر به تعامل صحیح با دیگران و گام بر داشتن در مسیر تعالی و پیشرفت نخواهم بود. شاید این گفته رسول معظم اسلام حضرت محمد(ص) که فرمود: من عرف نفسه فقد عرف ربه(هرکس که خود را شناخت خدا را شناخته است) زنمود با ارزشی از اهمیت و منزلت خود آگاهی در مسیر تعالی و پیشرفت انسان باشد. به هر حال بایستی تا دیر نشده است خود را بهتر شناخت و از خداوند توفبق پیمودن این مسیر دشوار را مسئلت نمود.